Gostujući na televiziji Drina, Jovan Đajič – arheolog Arheološkog muzeja Rimski Municipium u Skelanima, govorio je o prvim istraživanjima, o najzanimljivijim arheološkim otkrićima, o izazovima čuvanja i zaštite kulturnog nasljeđa.

On kaže da prva arheološka istraživanja na lokalitetu Rimski Municipium u Skelanima datiraju od samih početaka arheologije na Balkanu. Sa dolaskom Austrougarske i osnivanja zemaljskog muzeja odmah su krenula i prva iskopavanja u Domaviji, a nedugo zatim i u samim Skelanima, kada je Karl Pač 1896. godine istražio dve crkve na prostoru Skelana, današnjem prostoru tzv Babaanikino dvorište.

Trenutno poznatih lokaliteta na teritoriji opštine Srebrenica je 82. ‚‚Najbolje podatke pruža arheološki leksikon BiH koji je izašao krajem prošlog vijeka, tačnije 1988. godine, gdje je propisano 82 lokaliteta. Od ovih 82 lokaliteta, mahom su popisane nekropole sa stećcima, preko 50 lokaliteta. Praistorije je jako malo, svega 4 lokaliteta i nekoh 17 lokaliteta rimskih i jedan broj srednjovekovnih starih gradova i lokaliteta mimo stećaka“, navodi  Đajić.

Dva najvažnija lokaliteta po pitanju antike, smatra da je lokalitet u Skelanima i lokalitet koji se nalazi u današnjim Sasama, tj  Domaviji i dodaje  da je Domavija iskopavana tokom prošlog vijeka, ali danas se nalazi na mjestu gdje je rudnik, tako da se tu ništa više ne može vidjeti. Kako kaže, dosta je i on istraživan, ali je sada sve zatrpano, a u Skelanima je tek počelo da se istražuje i tu tek treba da se vide rezultate i njegove dimenzije i to bogastvo u antici.

U ranijem periodu nisu vršena iskopavanja. ‚‚Prije svega nsiu vršena iz razloga što su masovna i obimna iskopavanja u periodu od 2014. do 2019.godine završena. Lokaliteti nisu još uvjek, delimično jesu, ali ne u potpunosti konzervirana i sa te strane bi prvo trebali da završimo tu konzervaciju kako bi mogli na miru da se posvetimo daljim iskopavanjima“, objašnjava on.

Na to koji su najvažniji zaključci do kojih se došla dosadašna arheološka istraživanja, kaže da je jedan od važnijih upravo to da se u Skelanima nalazi centar municipiuma, a zatim i uopšte postojanje toga je veoma značajno i otkriće tih mozaika koji su retki kako kod nas tako i u čitavoj Evropi. Zatim otkriće kanalizacionih sistema, javnih toalaeta, dve bazilike.

Govorio je i o značaju stećaka na teritoriji Srebrenice. Smatra da su stećci sami po sebi dovoljno značajni. Oni su stavljeni na UNESCO-vu listu kulturnih dobara. ‚‚Istraživanja su vršena u prošlom vijeku, ona su se mahom koncentrisala na popisivanje brojnosti ukrasa i oblika stećaka. Danas su mnogi pomjereni sa svojih lokacija. Oni koji su se nalazili pored puta, na mjestima gdje su pravljene kuće, korišćeni su kao građevinski materijal i dosta ih je uniušteno i nije popisano tako da se može reći da nisu dovoljno istraženi“.